10+ điều cần biết về chiến lược Đại Dương Xanh (Phần 2)

Khi cạnh tranh lên đến đỉnh điểm cũng là lúc thị trường bị phá hủy. Các chiến lược cạnh tranh thông thường chỉ giúp doanh nghiệp phát triển ở những giai đoạn đầu của thị trường. Nhưng khi thị trường bão hòa và suy thoái các doanh nghiệp cần học thuyết mới làm nền tảng cho sự phát triển tiếp theo. Những bài học của Apple, IBM, Amazon hay Tesla… sẽ giúp nhiều cho doanh nghiệp trong việc tìm ra hướng đi phù hợp. Kim và Mauborgne, 2 giáo sư tại Viện INSEAD của Pháp đã cho ra mắt lý thuyết về “ Chiến lược Đại Dương Xanh”. Chiến lược đã giúp các doanh nghiệp vượt qua cạnh tranh bằng sự tập trung và sáng tạo.

Nền tảng mới tạo nên Khác biệt + Chi phí thấp

Theo như lý thuyết cạnh tranh của Michael Porter thì doanh nghiệp sẽ có 3 chiến lược cạnh tranh cơ bản: Chiến lược chi phí thấp, Chiến lược khác biệt hóa và Chiến lược tập trung. Các doanh nghiệp sẽ lựa chọn 1 trong 3 chiến lược để theo đuổi.  Ví dụ như: Vietjet Air theo đuổi chiến lược chi phí thấp, Vinhome theo đuổi chiến lược khác biệt hóa, Xà bông nghệ thuật Sovana theo đuổi chiến lược Tập trung hóa.

Tuy nhiên nếu bạn muốn theo đuổi chiến lược Đại Dương Xanh thì yêu cầu bắt buộc phải theo đuổi 2 chiến lược một lúc: Chiến lược khác biệt hóa và chiến lược chi phí thấp. Đầu biên bắt đầu bằng vấn đề, sau đó là giải pháp, cuối cùng là sản phẩm. Giải pháp giá phải thấp nhưng mang lại giá trị lớn cho khách hàng.

Chúng ta có thể nhìn sang bên mảng giáo giục. Duolingo và Cake là 2 phần mềm học tiếng Anh miễn phí nhưng mang lại những giá trị lớn cho người học. Bạn có thể lựa chọn học miễn phí hằng ngày hay những chương trình trả phí. Tuy nhiên ngay cả khi bạn học miễn phí, vẫn có những giá trị mà bạn thấy hấp dẫn và thú vị.

Cơ hội để tạo thêm 1 chuỗi giá trị khác biệt trong thị trường

Đại Dương Xanh mở ra cơ hội lớn để bạn có thể khai thác trong lâu dài với nhiều sự cải tiến trong thị trường. Từ lúc mô hình kinh doanh nền tảng ra đời đã có rất nhiều doanh nghiệp ứng dụng ở rất nhiều lĩnh vực như: Du lịch, Bất Động Sản, Thương mại, Di chuyển, Cư trú, … Từ những sự thay đổi đó kéo theo sự biến động về toàn bộ cơ cấu của nền kinh tế.

Khi bạn tạo ra 1 sự thay đổi ban đầu, nó sẽ là nền tảng để các cải tiến tiếp theo diễn ra. Lấy ví dụ ở ngành Thương Mại Điện Tử. Thời điểm mới xuất hiện ở Việt Nam những năm 2010, môi trường chưa ổn định vì vậy việc hàng kém chất lượng xuất hiện tràn lan. Chi phí giao hàng cũng không rẻ. Nhưng đến hiện tại, đã có những tiêu chí đánh giá các Shop uy tín, phí vận chuyển dần về mức 0Đ. Những năm gần đây, xuất hiện nhiều chương trình Sale sập sàn, giảm giá đến 50% hay các trò chơi để nhận giá ưu đãi…

Các cửa hàng tạp hóa truyền thống cũng bắt đầu có các chương trình khách hàng thân thiết và xuất hiện nhiều cửa hàng online mặt bằng trong hẻm. Các chương trình livestream bán hàng rầm rộ giúp người bán tiếp cận trực tiếp với khách hàng cuối cùng…

Rủi ro cao vì thị trường mới

Tuy có nhiều lợi ích khi có thị trường Đại Dương Xanh, nhưng nhiều doanh nghiệp sẽ vẫn do dự vì tính rủi ro cao. Thứ nhất vì phải là người tiên phong thường sẽ phải hứng mũi chịu sào nhiều rủi ro. Thứ 2 thị trường mới sẽ không có đủ công cụ và kỹ thuật để đo lường dẫn đến tất cả các đều là giả định, không chắc chắn.

Có rất nhiều doanh nghiệp đã thất bại khi là người tiên phong. Có thể kể đến như Uber ở thị trường Việt Nam, Trò chơi Game Flappy Bird của Nguyễn Hà Đông, Thức ăn nhanh McDonald’s… Có nhiều lý do để nói về những thất bại này nhưng đó là một phần của một cuộc chơi. Lợi nhuận lớn thì rủi ro lớn. Người đứng đầu thị trường thường sẽ chiếm khoảng 50% lợi nhuận. Người theo sau là 25%, và người thứ 3 khoảng 12%…

Nhưng nếu lấy lý do an toàn để sợ hãi không dám thay đổi thì doanh nghiệp cũng sẽ phải trả giá đắt khi thị trường bão hòa và suy thoái. Chính tinh thần tiên phong và sẵn sàng đổi mới đã giúp thung lũng Sillicon trở thành cái nôi của Khởi nghiệp trên thế giới và là nơi thực hiện “ Giấc Mơ Mỹ ”.

Cần nguồn lực đủ lớn

Đây là một điều kiện cần để xây dựng Đại Dương Xanh. Khi thay đổi doanh nghiệp cần phải hiểu về ngành, hiểu về sự cạnh tranh, hiểu về các yếu tố cốt lõi định hình thị trường đang hoạt động. Sau đó lựa chọn những yếu tố để thay đổi, loại bỏ, bổ sung hay cải tiến…

Đối với ngành càng phức tạp hay có chi phí cao thì sự chuyển đổi cần phải tính toán kỹ. Đặc biệt trong giai đoạn chuyển đổi chắc chắn doanh nghiệp sẽ bị thâm hụt kinh phí. Vì vậy khi chuyển đổi, các doanh nghiệp cần dự trù kinh phí cần thiết. Giai đoạn đầu chuyển đổi cần phải duy trì kinh doanh trong môi trường cũ để có thêm nguồn lực cho sự chuyển đổi.

Khi Vingroup loại bỏ VinMart, VinSmart để tham gia lĩnh vực xe điện thì dòng doanh thu chủ yếu đến từ VinHome. Nếu nguồn lực không đủ cho sự chuyển đổi, doanh nghiệp sẽ sớm bị ngã ngựa.

Yêu cầu cẩn trọng về việc thay đổi vai trò của nhân sự

Khi xây dựng chiến lược Đại Dương Xanh thì các chức năng và bộ phận trong doanh nghiệp cần có sự điều chỉnh. Chiến lược Đại Dương Xanh có liên quan đến cấp độ công ty nên tất cả các bộ phận, phòng ban đều phải nắm rõ được sự chuyển đổi này. Sự chuyển đổi có thể tức thời nhưng cũng có thể phải trải qua các giai đoạn khác nhau. Các nhân sự cần nắm rõ những giai đoạn chuyển đổi để phương thức làm việc hiệu quả. Sẽ có những nhân sự nắm bắt và thay đổi rất nhanh nhưng cũng có những người khó khăn trong việc thay đổi.

Momo giai đoạn đầu hoạt động sẽ không mang về lợi nhuận do giai đoạn đầu tiên là giai đoạn thu hút khách hàng và các đơn vị đối tác như: Ngân hàng, Các cửa hàng, Doanh nghiệp, Sàn thương mại điện tử, … Đến một giai đoạn số lượng người tham gia đủ lớn, Momo có thể sử dụng nền tảng để kinh doanh. Một số hình thức thu về lợi nhuận như: Chiết khấu trên đơn hàng, Phí thanh toán đơn hàng ( 1-2% cho mỗi giao dịch ), Phí theo tháng từ người dùng, Khai thác quảng cáo, Tín dụng, Bảo hiểm…

Cần thời gian dài để hình thành Đại Dương Xanh

Khi xâm nhập thị trường vận tải Việt Nam từ năm 2012, Grab cũng phải mất gần 10 năm để có thể vươn lên dẫn đầu. Gia nhập lĩnh vực thương mại điện tử năm 2012 nhưng 10 năm sau Lazada vẫn đang ở thế cạnh tranh khốc liệt với 2 ông lớn khác là: Tiki và Shopee. Với các nguồn tiền gần như vô tận đổ vào từ các chủ đầu tư, trận chiến này còn diễn ra trong thời gian dài nữa.

Trong các lĩnh vực khác cũng vậy, để hình thành Đại Dương Xanh không phải chỉ trong 1, 2 năm mà sẽ phải kéo dài 5 – 10 năm hoặc hơn. Các doanh nghiệp cần sự linh hoạt và không ngừng cải tiến để tạo ra những giá trị khác biệt cho khách hàng.

Những doanh nghiệp khôn ngoan nên tìm cách tạo Đại Dương Xanh trong thị trường ngách trước và tạo ra những rào cản để hạn chế các đối thủ gia nhập. Hiện nay SAVONA là đơn vị sản xuất xà bông nghệ thuật lớn nhất ở TP.HCM. Đây có thể coi là một Đại Dương Xanh nhỏ với nhiều rào cản gia nhập. Mua bán đồ cổ cũng là 1 thị trường đầy tiềm năng khi thị trường có thể mở rộng và ít người có kiến thức hiểu biết về thị trường này.

Bài viết liên quan: 10+ điều cần biết về chiến lược Đại Dương Xanh (Phần 1). 

— Tác giả: Thịnh Lương —

 

Open End Join Stock Company ( Open End., JSC)
Hotline 1: 0789.687.494 – Mr. Thịnh
Hotline 2: 0973.496.550 – Mrs.Hạnh
Adress: Tầng 14, toàn nhà HM Tower, 412 Nguyễn Thị Minh Khai, P.5, Q.3, TP. HCM
District 7 Office: Lô A17, Đường D1, Khu nhà ở Phú Mỹ, P.Phú Mỹ, Q.7, TP. HCM

One thought on “10+ điều cần biết về chiến lược Đại Dương Xanh (Phần 2)

  1. Pingback: 10+ Điều cần biết về chiến lược Đại Dương Xanh (Phần 1) - Open End Garden

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *