10+ Sai lầm của doanh nghiệp khi sử dụng chiến lược Đại Dương Xanh (Phần 1)

Chiến lược Đại Dương Xanh đã mang lại những lợi thế to lớn cho các doanh nghiệp trong việc tăng trưởng và thoát khỏi cạnh tranh. Tuy nhiên cũng có những sai lầm của doanh nghiệp và kèm theo là sự thất bại cũng không phải ít. Dưới đây là 10+ những sai lầm phổ biến khiến doanh nghiệp thất bại dù có lúc họ là những người tiên phong.

Biến đổi quá mới, quá khác biệt khi thị trường chưa sẵn sàng

Chiến lược Đại Dương Xanh tức là bạn mở ra một thị trường mới, nhu cầu mới với nhóm khách hàng mới. Bạn cần phải bổ sung thêm 1 số yếu tố khác và thay đổi mức độ ưu tiên của SP/DV so với thị trường cũ. Tuy nhiên nếu bạn tạo ra 1 SP/DV quá mới trên thị trường mà chưa có sự nghiên cứu kỹ thì có thể khách hàng mục tiêu sẽ chưa sẵn sàng đón nhận. Một yếu tố nữa doanh nghiệp cần xem xét đó là điều kiện hiện tại đã thực sự phù hợp chưa.

Ý tưởng về xe điện đã có từ thế kỷ thứ XIX và đã có giai đoạn phát triển cao điểm vào những năm 1900 – 1912. Sau đó nó đã bị đánh bại bởi những chiếc xe xăng Model T do Herry Ford tạo ra. Từ đó đến nay ô tô xăng đã thống trị thị trường bởi kiểu dáng và động cơ khỏe. Sự sớm nở, tối tàn của một thị trường xe điện mang đến một sự tiếc nuối không hề nhẹ nhưng cũng bởi lý do nó đã xuất hiện quá sớm trên thị trường.

Năm 2004, Elon Musk đã tham gia thị trường xe điện và dự án suýt bị thất bại do thiếu vốn. Nhưng với sự kiên trì và cố gắng không biết mệt mỏi, đến tận năm 2021, Elon Musk đã được đền đáp khi cổ phiếu của Tesla tăng trưởng nhảy vọt vì đã giải quyết được vấn đề về quãng đường di chuyển của xe và các công nghệ đi kèm. Đây cũng là năm Mỹ đưa ra những ưu đãi hấp dẫn dành cho việc phát triển xe điện.

Không quan tâm đến chuyện phòng thủ hay tạo ra rào cản

Một sai lầm của doanh nghiệp cũng rất quan trọng khi Đại Dương Xanh mà không có hoặc quá ít rào cản. Điều này sẽ dẫn đến các doanh nghiệp khác dễ dàng gia nhập và cạnh tranh. Đại Dương Xanh sẽ nhanh chóng chuyển thành Đại Dương Đỏ.

Thú cưng là một lĩnh vực nhiều tiềm năng. Những năm 70 của thế kỷ XIX, người đàn ông Gary Ross Dahl từng gây sốt với trào lưu nuôi thú đá Pet Rock. Một ý tưởng điên rồ nhưng đã giúp ông trở thành triệu phú. “Con vật cưng” được chọn là một viên đá mịn có hình giống một quả trứng có kích thước nằm gọn trong lòng bàn tay lấy từ bãi biển Mexico. Ông xếp nó nằm ngay ngắn bên một chiếc giường nhỏ xíu làm từ gỗ mềm và rơm. Tất cả được đặt sẵn trong hộp bìa Các-tông có đục lỗ để “con vật” dễ thở.

Nếu con thú đá tỏ ra quá phấn khích khi bạn lấy nó ra khỏi hộp, hãy đặt nó trong một tờ báo cũ. Nó sẽ biết tờ báo dùng để làm gì và sẽ không cần phải dạy bảo gì thêm. Nó sẽ nằm yên trong tờ giấy cho tới khi bạn mang nó đi“, một đoạn trong cuốn sách hướng dẫn được tặng kèm khi mua “thú đá” từ Gary.

Sự thành công của ông quá đơn giản khiến nhiều người học theo và bán những viên đá với giá thấp hơn. Trào lưu cũng dần đi xuống vì thiếu sự mới mẻ và hấp dẫn. Kết quả là công ty của Gary đã phải đóng cửa vài năm sau đó.

Sai lầm của doanh nghiệp khi chiến lược thiếu sự rõ ràng

Chiến lược Đại Dương Xanh ở mức độ toàn công ty vì vậy các doanh nghiệp khi triển khai cần phải có kế hoạch chi tiết và lộ trình rõ ràng. Sự thiếu nhất quán giữa các phòng ban và mục tiêu sẽ dẫn đến nhiều rủi ro và thất bại. Điều quan trọng là phải truyền đạt thông điệp để các nhân viên thực sự hiểu và làm theo. Những sai lầm của doanh nghiệp ở cấp độ chiến lược công ty thì thường sẽ phải trả giá khá đắt.

Khi chuyển đổi chiến lược, chức năng các bộ phận và phòng ban cũng phải thay đổi theo. Sự mới mẻ sẽ có một số nhân sự thích thú và bắt kịp nhanh, một số khác thì chậm hơn và một số sẽ không chuyển đổi được. Không những các trưởng bộ phận phải hiểu mà các nhân sự thực thi cũng phải biết rõ: Việc nào quan trọng, việc nào không ? Đâu sẽ là những công việc mang lại kết quả và lợi nhuận ? Các phòng ban sẽ phối hợp với nhau như thế nào ? … Vì vậy bạn cần phải theo sát trong quá trình chuyển đổi này và có những điều chỉnh phù hợp.

Sai lầm phổ biến nhất của doanh nghiệp: Triển khai không tới ( Không thực hiện đến cùng )

Đại dương xanh là một thị trường hoàn toàn mới chưa được ai khai phá, điều đó sẽ dẫn đến có những mơ hồ khi thực thi. Kết quả thời gian đầu không như dự tính. Liệu mình có sai ở đâu không ? Mình có bỏ lỡ điều gì không ? Điều gì xảy ra nếu mình làm khác đi ? … Vô vàn câu hỏi sẽ luôn nảy sinh trong đầu các Founder. Tuy nhiên khi đã nghiên cứu kỹ thị trường và có được lượng dữ kiện tương đối, hãy tự tin để triển khai. Trong quá trình gặp vấn đề không phù hợp với nhận định hãy linh hoạt điều chỉnh lại.

Nokia đã nghiên cứu dòng điện thoại cảm ứng trước khi Apple tung ra Iphone đến 7 năm. Họ đã từng trình diễn điện thoại có một nút cảm ứng. Vào cuối thập niên 1990, Nokia còn bí mật phát triển máy tính bảng có kết nối không dây và màn hình cảm ứng – những tính năng giống như iPad của Apple hiện có. Nhưng những thiết bị này chưa bao giờ được đưa ra thị trường. Sự thiếu kiên trì của ông lớn Nokia đã tạo điều kiện để Apple, Sam Sung vượt lên. Ngoài ra sự không thống nhất trong nội bộ khi có đến 2 nhóm nghiên cứu độc lập xây dựng các hệ điều hành đấu đá với nhau đẩy nhanh tiến độ sụp đổ của ông lớn này.

Chỉ thay đổi phương thức cạnh tranh chứ chưa phải là chiến lược Đại Dương Xanh

Rất nhiều doanh nghiệp đã sử dụng các chiến thuật và công nghệ để tăng tính cạnh tranh và đem lại lợi nhuận lớn nhưng đó không phải là chiến lược Đại Dương Xanh. Nếu doanh nghiệp chỉ đơn thuần đưa thêm công nghệ mới như Chatbot, quảng cáo trên nền tảng mới như Tiktok, tạo ra một chiến dịch Marketing độc lạ hay nâng cao chất lược SP/DV thì chỉ là cạnh tranh đơn thuần.

Khi doanh nghiệp bạn có sự đổi mới về mặt chiến thuật hay các kỹ thuật, các đối thủ khác cũng sẽ học theo để cạnh tranh lại. Lợi thế đó nhanh chóng biến mất đặc biệt trong thời đại công nghệ thông tin ngày nay. Có thể thấy các công cụ dành cho việc cạnh tranh liên tục xuất hiện như: Facebook, Youtube, Zalo, Titok, Google, các sàn thương mại điện tử,… Mỗi khi công cụ mới xuất hiện, chúng ta lại có thêm nhiều kênh để tiếp cận với khách hàng hơn. Nó lại chia nhỏ tệp khách hàng hiện có chứ không hề làm tăng thêm dung lượng thị trường. Về lâu dài đây sẽ là 1 sai lầm lớn của doanh nghiệp có thể dẫn đến sự sụp đổ khi thị trường rơi vào trạng thái bão hòa và suy thoái. 

Ở Việt Nam đa số các doanh nghiệp tập trung vào việc cạnh tranh trong Đại Dương Đỏ vì dễ dàng đo lường và có sẵn các tiêu chuẩn trong ngành. Ngoài ra việc kinh tế thị trường ở Việt Nam mới ở giai đoạn đầu còn manh mún nên có nhiều khoảng trống để các doanh nghiệp có thể tham gia mà không cần quá nhiều sáng tạo. Các Đại Dương Xanh ở Việt Nam hiện tại đều du nhập từ thị trường nước ngoài. Có thể kể đến như: Ví điện tử, Grab, Dịch vụ tư vấn tình cảm, các sàn thương mại điện tử, … 

( Còn nữa … )

Bài viết liên quan: 10+ ý tưởng khởi nghiệp Đại Dương Xanh hiệu quả cho các doanh nghiệp (Phần 1)

— Tác giả: Thịnh Lương —

 

 

Open End Join Stock Company ( Open End., JSC)
Hotline 1: 0789.687.494 – Mr. Thịnh
Hotline 2: 0973.496.550 – Mrs.Hạnh
Adress: Tầng 14, toàn nhà HM Tower, 412 Nguyễn Thị Minh Khai, P.5, Q.3, TP. HCM
District 7 Office: Lô A17, Đường D1, Khu nhà ở Phú Mỹ, P.Phú Mỹ, Q.7, TP. HCM

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *