10 sai lầm đã nhấn chìm các Start-up trong cơn bão khởi nghiệp

Design Bold là một Start-up nổi tiếng trong giới khởi nghiệp ở Việt Nam nhưng cũng mới tuyên bố đóng cửa sau 5 năm thành lập. Dù doanh nghiệp có thành công vang dội thời gian đầu nhưng cũng không bù đắp nổi những sai lầm về hoạt động kinh doanh của mình. Cũng giống như Design Bold, những người trẻ với đầy sự nhiệt huyết nhưng thiếu kinh nghiệm và tầm nhìn cũng sẽ bị ngã ngựa nếu không lưu ý những bài học của người đi trước. 10 sai lầm đã nhấn chìm các Start-up trong cơn bão khởi nghiệp sẽ cho bạn những kinh nghiệm để tránh được vết xe đổ và sai lầm của những người đi trước.

Sự thiếu chuẩn bị kỹ về nguồn lực

Tài chính

Rất nhiều Start-up phải dừng hoạt động khi không tính toán đúng dòng tiền để hoạt động.

Nói bằng thừa. Khi xác định khởi nghiệp thì đương nhiên phải có sẵn tài chính rồi chứ. Bạn hãy suy nghĩ kỹ hơn một chút. Việc có tài chính là điều ai cũng biết nhưng tài chính bao nhiêu là đủ thì không ai nhắc nhở bạn. Điều này chính là yếu tố gây chết yểu của một số StartUp.

Bạn tôi, Lan ( tên đã được thay đổi ) khi kinh doanh Spa nhượng quyền cũng đã tính toán và chuẩn bị vài trăm triệu trong tay. Cô ấy nghĩ rằng đã đủ. Thế nhưng chỉ 8 tháng sau, cô ấy đã phải trả mặt bằng và gánh thêm một khoản nợ lớn. Tôi cũng nhẩm tính sơ bộ như vầy: Tiền thuê mặt tiền lớn Gò Vấp 1 tháng: 22 triệu. Chi phí điều hòa, điện nước rơi vào khoảng 2 triệu/ tháng. Tiền trả lương cho 4 nhân viên: 5triệu / tháng, tổng cộng 20 triệu. Chưa kể phí chuyển nhượng và mua vật tư ban đầu khoảng gần 200 triệu. Tôi nhẩm tính mỗi tháng chi phí cứng đã lên đến khoảng gần 50 triệu bao gồm cả tiền ăn. Nhẩm tính xong tôi lắc đầu: May mà còn đóng cửa sớm…

Người anh đợt trước làm cùng tôi cũng vậy. Mở công ty về thiết kế Website và dịch vụ chạy quảng cáo. Nhưng chi phí cứng cho mặt bằng và nhân sự quá cao. Lợi nhuận không thể bù lại được nên cũng đóng cửa sau một năm hoạt động. Chỉ nghĩ đến chi phí cứng hàng tháng hơn 40 triệu là cũng đủ Stress rồi…

Đó là những bài học về tài chính trước khi bạn nghĩ đến chuyện làm việc gì. Hãy tính toán tài chính để doanh nghiệp của bạn hoạt động ít nhất từ một đến hai năm. Ngoài ra việc giảm thiểu chi phí cứng cũng là yếu tố quan trọng trong việc doanh nghiệp có thể tồn tại và thành công.

Kiến thức, kinh nghiệm trong lĩnh vực khởi nghiệp

Ngày nay không thiếu những trường hợp người có tiền tham gia kinh danh dựa trên cảm tính. Gần như họ không có kiến thức hay kỹ năng chuyên môn trong lĩnh vực mà chỉ đơn thuần thấy có lợi nhuận là nhảy vào. Đây là một sai lầm chết người với suy nghĩ: “ Người khác làm được, tôi cũng làm được”.

Lợi thế cạnh tranh của đa số các Start-up hiện nay chính là kinh nghiệm

Vínsmart đã phải đóng cửa nhà máy sau khoảng 3 năm hoạt động. Ông Nguyễn Tử Quảng cũng trầy trật 7 năm khởi nghiệp với dòng điện thoại Bphone… Nhiều người bạn của tôi cũng phải cắt lỗ đóng cửa khi tham gia vào những thị trường mới.

Nếu bạn có kinh nghiệm hay kiến thức thì đó chính là nền tảng, thế mạnh ban đầu của bạn. Còn nếu không thì bạn sẽ phải trả giá để mua được những điều này. Chi phí bỏ ra sẽ tùy thuộc vào rào cản của nghành này có lớn hay không. Nếu bạn chỉ đơn thuần bán trái cây hay đồ thiết yếu, chi phí bỏ ra sẽ ít. Nhưng nếu bạn muốn khởi nghiệp vào những ngành như bất động sản hay sản xuất,… cái giá phải trả sẽ lớn hơn rất nhiều.

Con người 

Bạn chỉ kinh doanh đơn lẻ, một mình bạn có thể làm được. Nhưng khi bạn muốn mở danh nghiệp và phát triển quy mô lớn thì con người là yếu tố không thể thiếu. Nếu doanh nghiệp cổ phần thì sự chung chí hướng, nguyên tắc làm việc và quan điểm kinh doanh của những người đứng đầu sẽ quyết định việc thành bại của doanh nghiệp đó. Rất nhiều doanh nghiệp chưa lớn đã tan chỉ vì bất đồng quan điểm.

Thành công hay thất bại của các công ty khởi nghiệp chủ yếu do đội ngũ nhân sự

Nếu bạn đủ tài chính để kinh doanh riêng thì việc tuyển dụng nhân sự lại là then chốt. Tìm và giữ được người phù hợp là bài toán khó giải nhất của hầu hết các doanh nghiệp hiện nay.

Nhiều nhân sự sau một thời gian làm việc, có kinh nghiệm sẽ muốn nhảy qua các công ty lớn với mức đãi ngộ tốt hơn. Hoặc đơn giản sau 3 – 6 tháng, nhân sự làm việc không thấy phù hợp liền xin nghỉ. Việc nhân sự nhảy việc liên tục sẽ khiến doanh nghiệp bị vướng vào bẫy phát triển trung bình. ( Doanh nghiệp không đủ nguồn lực để phát triển lớn hơn)

Khi khởi nghiệp mà bạn chưa có nhân sự cốt lõi hãy tính toán để hạn chế rủi ro cho doanh nghiệp.

Các nguồn lực khác ( Mối quan hệ, cơ sở vật chất, …)

Thực tế đã chứng minh việc có nhiều tiền chỉ đóng góp một phần nhỏ trong thành công của một Start-up. Các yếu tố khác cũng đóng vai trò quan trọng như: Mối quan hệ, cơ sở vật chất, thương hiệu cá nhân,…Nếu bạn biết cách sử dụng khéo léo nó có thể mang lại những thành công bất ngờ cho bạn.

Các ca sĩ quảng cáo cho các thương hiệu làm đẹp mặc dù họ đẹp không phải vì sử dụng những sản phẩm đó. BNI đã xuất sắc xây dựng một nền tảng tạo dựng mối quan hệ để sinh lợi nhuận cho các doanh nghiệp thành viên và tổ chức. Phong trào khởi nghiệp từ bên trong doanh nghiệp cũng là một hình thức tận dụng nền tảng hiệu quả… Hay đơn giản nếu bạn giỏi về SEO hay làm video,… bạn cũng đã có lợi thế so với các đối thủ khác.

Chưa phân tích kỹ thị trường và đối thủ cạnh tranh

Nghiên cứu thị trường

Hiện nay nghiên cứu thị trường không còn là khái niệm xa lạ với hầu hết doanh nghiệp. Tuy nhiên hiểu và ứng dụng mang lại hiệu quả thì không phải doanh nghiệp nào cũng biết. Sau vụ bị hất cẳng khỏi các thành phố lớn như TP.HCM và Hà Nội, Mailing mới vội vã tìm hiểu và nghiên cứu thị trường.

Nghiên cứu thị trường bước quan trọng trong việc xây dựng chiến lược kinh doanh

Các doanh nghiệp lớn đã quen với thị trường và khách hàng rồi nên thường không quan tâm đến việc này. Và đây chính là lỗ hổng chết người có thể tiễn họ lên đường trong một nốt nhạc.

Một doanh nghiệp trang sức đá quý đợt dịch giữa năm 2021 vừa rồi mới hốt hoảng tìm cách chuyển đổi sang kinh doanh online. Thời điểm trước họ mở một chuỗi các cửa hàng trang sức ở các trung tâm thương mại Lotte. Việc không nghiên cứu thị trường và chuyển đổi số kịp thời đã khiến doanh nghiệp tổn hại nặng nề.

Đối với những người mới khởi nghiệp thì việc đã có kinh nghiệm trong ngành và thấu hiểu thị trường chính là yếu tố then chốt để thành công trong giai đoạn đầu.

Tôi có quen một anh giám đốc bên công ty cung cấp thức ăn Thủy Sản. Anh mới đứng ra mở công ty được 2 năm nhưng đợt dịch Covid đã giúp anh bứt tốc khai trương thêm mấy chi nhánh nữa. Đó chính là lợi thế của việc thấu hiểu thị trường.

Nhưng nếu bạn không có nguồn lực và tài chính đủ lớn mà lại tham gia vào một thị trường mới. Xin chúc mừng bạn! Bạn sẽ nhận được chiếc vé một chiều lên chuyến tàu mang tên “ Thất bại không lối thoát ”.

Phân tích đối thủ cạnh tranh

Ông Nguyễn Đức Tài, tổng giám đốc của Thế Giới Di Động đã nói: “ Chúng tôi không quan tâm đối thủ xung quanh”. Ông ấy nói đúng. Nhưng hãy xét vị thế của Thế Giới Di Động đang đứng đầu ngành. Đối thủ xếp sau cũng cách họ hàng cây số. Vì vậy trong thời điểm trước mắt, ông ấy không cần để ý đến các đối thủ khác. Nếu xét về lâu dài, việc chủ quan có thể sẽ khiến TGDĐ phải trả giá.

Chúng ta cũng nhìn sang các ngành hàng khác. Grab thì có Gojeck cạnh tranh. Cocacola có đối thủ là Pepsi. Đối thủ của Milo là Ovaltine. Nike có Adidas, Apple – Samsung… Những cạnh tranh từ các cặp đôi đó giúp cho việc thúc đẩy sự sáng tạo của doanh nghiệp tốt hơn. Giúp tạo nên những câu chuyện thương hiệu thú vị hơn và thúc đẩy thị trường nghành phát triển thành công hơn.  

Cuộc chiến thế kỉ giữa Pepsi và Cocacola ( Ảnh: Cafebiz)

Việc nghiên cứu đối thủ cạnh tranh sẽ giúp doanh nghiệp khởi nghiệp rút ngắn được thời gian, hạn chế được những rủi ro và tiếp cận những chiến lược kinh doanh tốt nhất. Nếu bạn đi đầu một thị trường hoàn toàn mới, bạn sẽ chịu đau thương hơn rất nhiều. Có rất nhiều danh nghiệp đi đầu trong việc đưa một công nghệ mới hay một sản phẩm mới ra thị trường nhưng lại thất bại ngay sau đó. Vì vậy, điều quan trọng không phải là bạn đưa ra sớm như thế nào mà là hiệu quả của việc bạn ứng dụng công nghệ đó ra sao. Nó mới quyết định thành công doanh nghiệp của bạn.

Thiếu chiến lược phát triển dài hạn của các Start-up

Đa số các chủ doanh nghiệp đều xuất thân từ người làm trong nghề, am hiểu thị trường. Họ có lợi thế trong giai đoạn đầu phát triển nhưng lại thất bại nếu phát triển lâu dài. Đơn giản bởi vì việc bạn làm để kiếm lợi nhuận trong 1, 2 năm sẽ khác với việc xây dựng để kiếm lợi nhuận bền vững, lâu dài.

Việc kiếm lợi nhuận trong vòng 1 – 2 năm đầu sẽ giúp doanh nghiệp tận dụng mọi nguồn lực đã xây dựng từ trước tới giờ. Khi bạn tận dụng xong mọi nguồn lực cũng là lúc bạn hết động lực tăng tưởng. Và Bùm! Bạn sẽ lại trở về con số 0.

Xây dựng doanh nghiệp lâu dài yêu cầu bạn phải vừa kiếm lợi nhuận vừa phải tái đầu tư. Bạn phải chấp nhận thời gian đầu lợi nhuận sẽ không được như mong đợi. Bù lại tái đầu tư sẽ giúp các Start-up xây dựng nền móng ổn định cho sự phát triển tương lai. 

Giống như việc một đứa trẻ đi làm sớm mà không đi học sẽ mang lại tiền một cách nhanh hơn so với một đứa trẻ đi học. Nhưng về lâu dài, đứa trẻ được đi học có thể sẽ kiếm được tiền nhiều gấp vài trăm lần đứa trẻ kia.

Bạn đã nghĩ tới thành công của doanh nghiệp sau 5 – 10 năm tới chưa ? Bạn sẵn sàng đầu tư cho nó ra sao ? Bạn muốn nó như thế nào ? Hay chỉ đơn giản là doanh nghiêp 1 – 2 năm ?

Thiếu Kiến thức, Kinh nghiệm vận hành Doanh nghiệp

Để yêu cầu một Start-up vừa giỏi chuyên môn vừa am tường về khởi nghiệp là điều không tưởng. Chính vì vậy việc bạn cần phân chia giai đoạn tập trung phát triển doanh nghiệp và giai đoạn học hỏi là cần thiết. Doanh nghiệp sẽ luôn phát triển thấp hơn tầm nhìn và khả năng của người lãnh đạo.

Khởi nghiệp cũng giống như chơi một ván cờ

Giai đoạn đầu, bạn có kinh nghiệm chuyên môn sẽ giúp cho việc doanh nghiệp tồn tại. Bạn sẽ phải làm trực tiếp kiêm cả nhân viên lẫn quản lý và lãnh đạo.

Sau 3 – 5 năm, các doanh nghiệp bước sang giai đoạn phát triển cũng là lúc bạn phải sẵn sàng phát triển theo. Quy mô tăng lên, kiến thức nhiều hơn, bạn phải học cách đào tạo, quản lý và lãnh đạo nhân viên. Nhiệm vụ chính lúc này của bạn là quản lý và dẫn dắt nhân viên của mình.

Một doanh nghiệp đúng nghĩa phải là doanh nghiệp tự vận hành. GE vẫn phát triển mặc dù Jack Wel đã qua đời ngày 1/3/2020. Sam Walton đã mất 5/4/1992 nhưng Walmart vẫn đang phồn thịnh. SamSung hay Apple cũng vậy, những người sáng lập đã không còn nhưng động cơ doanh nghiệp vẫn đang quay. Hãy lên kịch bản để thoát khỏi doanh nghiệp của mình. Bạn là nhà kinh doanh chứ không phải nô lệ của công việc. Hy vọng rằng doanh nghiệp của bạn tự vận hành thành công sẽ là hiện thực không xa. 

( Hết phần 1 )

—  Tác giả: Thịnh Lương —

 

Open End Join Stock Company ( Open End., JSC)

 Hotline 1: 0789.687.494 – Mr. Thnh
 Hotline 2: 0973.496.550 – Mrs. Hnh
 Email: Business01@openend.vn
 Website: https://openendgarden.com/
 Đa ch: Tng 14, toàn nhà HM Tower, 412 Nguyn Th Minh Khai, P.5, Q.3, TP. HCM
 Văn phòng qun 7: Lô A17, Đường D1, Khu nhà Phú M, P.Phú M, Q.7, TP.HCM

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *