Nghệ thuật xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả cho doanh nghiệp mới thành lập

Kinh doanh cũng giống như việc chơi cờ. Nhiều người thắc mắc tại sao mình bại? Người khác lại thành công ? Thời gian đầu học chơi cờ vua, không biết chiến lược là gì, chiến thuật là gì nên tôi bị chiếu hết trong vòng vỏn vẹn 5 nước cờ… Bàng hoàng và thất kinh, tại sao toàn bộ quân cờ của tôi trên bàn cờ đều còn nguyên mà tôi lại bị chiếu hết ? Doanh nghiệp của bạn thì sao ? Có khi nào chưa đạt lợi nhuận đã phải đóng cửa ? Hay đơn giản chưa qua nổi cột mốc khai cuộc 3 năm đã phải ngừng hoạt động ? Nếu các công ty khởi nghiệp nắm được nghệ thuật xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả chắc chắn họ sẽ vượt qua được giai đoạn đầu.

Tại sao doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược kinh doanh

Chiến lược kinh doanh là cách thức để doanh nghiệp đạt được mục tiêu với nguồn lực bị hạn chế. Một chiến lược tốt sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và giảm lãng phí khi đi sai đường. Ngoài ra chiến lược cũng mang lại sự tin tưởng cho các nhà đầu tư và đội ngũ nhân sự. Bất kỳ một Startup nào cũng thiếu nguồn lực và kinh nghiệm khi gia nhập thị trường. Việc chuẩn bị tốt các nguồn lực và hạn chế sai lầm luôn là ưu tiên hàng đầu. Điều đó chỉ đạt được khi bạn xây dựng  một chiến lược kinh doanh tốt. Và để xây dựng được một chiến lược kinh doanh tốt, bạn phải nghiên cứu các thông tin đầu vào.

Xác định thị trường mà doanh nghiệp đang tham gia

Việc xác định đặc điểm thị trường doanh nghiệp tham gia rất quan trọng trong việc đưa ra chiến lược phát triển phù hợp. Mỗi giai đoạn của thị trường, chúng ta cần lựa chọn những cách thức tiếp cận khác nhau. Điều đó đúng với cả những doanh nghiệp lâu năm hay doanh nghiệp khởi nghiệp. Cùng tìm hiểu 5 giai đoạn phát triển của một thị trường:

Nghiên cứu thị trường trước khi gia nhập ngành là điều cần thiết đối với mọi doanh nghiệp

Thị trường chưa hình thành

Đây là một thị trường tiềm năng do sự tiến bộ công nghệ hay do sự giao thoa giữa đa lĩnh vực với nhau. Thường thì chỉ có một số ít người có chuyên môn có thể nhận ra thị trường này. Một lưu ý đối với thị trường này là rủi ro khá lớn đối với người đi đầu. Người thành công không phải là đầu tiên ứng dụng công nghệ mà là người ứng dụng được công nghệ để mang lại hiệu quả cho khách hàng. Bạn cần xây dựng chiến lược tiên phong để thống lĩnh thị trường.

Thị trường phân mảnh

Là thị trường mà ở đó không có một doanh nghiệp nào chiếm được thị phần rõ rệt và dẫn đầu ngành. Các doanh nghiệp  phát triển mỗi người một ý và chưa hình thành một tiêu chuẩn thống nhất chung nào. Ở Việt Nam thì có thể nhận thấy rõ rệt ở ngành nông sản, du lịch, dịch vụ và các ngành liên quan đến in ấn, thiết kế, sáng tạo…

Những đặc trưng cơ bản ảnh hưởng đến việc xây dựng chiến lược kinh doanh:

  • Tham gia thị trường dễ dàng, cái giá phải trả thấp. Điều đó tạo nên rất nhiều doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ cạnh tranh với nhau. Ví dụ như các shop kinh doanh quần áo, mỹ phẩm online, những mặt hàng theo Trend…
  • Quy mô và đường kinh nghiệm không mang lại nhiều lợi thế cho doanh nghiệp. Ví dụ như các ngành sản xuất gia công, công nghệ…
  • Chi phí vận chuyển, lưu kho cao ví dụ các ngành liên qua đến thương mại máy móc …
  • Dòng sản phẩm đa dạng mẫu mã, tính năng ví dụ như ngành in ấn, thiết kế quảng cáo,…
  • Nhu cầu thị trường quá đa dạng cũng khiến doanh nghiệp không thể có nhiều lợi thế. Ví dụ như sản phẩm quà tặng, dịch vụ thiết kế, sách…
  • Thị trường mới hình thành, chưa doanh nghiệp nào đủ kỹ năng và nguồn lực để dẫn đầu.

Thị trường mới nổi

Là những ngành mới ra đời hoặc tái sinh dưới một hình thức khác. Có thể lấy ví dụ như Uber, Grab đã tái định nghĩa lại dịch vụ xe ôm. Ví Momo tái định nghĩa lại hoạt động tài chính của ngân hàng. Ngành thú cưng, điện toán đám mây các Blockchain hay IOT,… đã tạo nên những thị trường mới với tiềm năng rất lớn.

Đặc trưng cơ bản của một ngành mới nổi là ở đó rất hỗn loạn và không có luật chơi. Vì vậy nó vừa tạo ra cơ hội vừa kéo theo nguy cơ và rủi ro cực lớn. Việc xây dựng chiến lược kinh doanh sẽ cần thận trọng nhưng cũng phải quyết liệt. Khi các sàn tiền ảo ra đời, rất nhiều người đứng đầu đã giàu nên vì nó nhưng đại đa số thì tài sản đều cuốn theo chiều gió…

Những yếu tố cần lưu ý khi xây dựng chiến lược kinh doanh ở thị trường mới nổi:

  • Công nghệ mới và sự không chắc chắn để tạo nên sản phẩm tốt nhất.
  • Chưa có chiến lược cũng như cách tiếp cận thị trường rõ ràng.
  • Chi phí ban đầu cao nhưng giảm nhanh do sự nhảy vọt về năng suất khi có kinh nghiệm và công nghệ mới.
  • Các công ty non trẻ và những công ty cạnh tranh do nhân viên tách ra thành lập.
  • Tầm nhìn doanh nghiệp ngắn => Sản phẩm/ Giải pháp đứt đoạn.

Thị trường bão hòa

Đây là thời kỳ rất quan trọng với một doanh nghiệp. Những thay đổi lớn diễn ra đòi hỏi doanh nghiệp phải có những phản ứng chiến lược phù hợp.

Những yếu tố cần lưu ý khi xây dựng chiến lược kinh doanh ở thị trường bão hòa:

  • Tốc độ tăng trưởng chậm lại do sự cạnh tranh đã lên cực điểm.
  • Các đối thủ cạnh tranh cũng nhiều và hiếu chiến hơn.
  • Lúc này việc tăng thị phần sẽ khó khăn hơn và doanh nghiệp sẽ lựa chọn việc củng cố thị phần và tăng cường bán hàng cho các khách trung thành, lâu năm.
  • Khó khăn hơn trong việc ra mắt sản phẩm mới nên sự cạnh tranh sẽ tập trung vào chi phí và dịch vụ.
  • Công suất và sản lượng sẽ bị dư thừa do khách hàng không tăng trưởng dẫn đến việc thay đổi quan trọng về phân bổ nhân sự và các chiến dịch Marketing, bán hàng.
  • Nhiều doanh nghiệp lớn đã phải mở rộng thị trường ra quốc tế để tiêu thụ như P&G, Nike, Vinfast, Viettel…

Thị trường suy thoái

Đây là những ngành đã trải qua sự sụt giảm doanh số tuyệt đối trong một thời gian dài. Ở giai đoạn này lợi nhuận giảm, số dòng sản phẩm bị thu hẹp lại, chi phí đầu tư , nghiên cứu, quảng cáo bị giảm tối đa. Các đối thủ cạnh tranh cũng vì lợi nhuận thấp mà không gia nhập hoặc rời khỏi thị trường.

Những nguyên nhân dẫn đến suy thoái:

  • Sự thay thế sản phẩm do những đổi mới về công nghệ => Nhu cầu bị thu hẹp lại.
  • Sự suy thoái về nhóm khách hàng mục tiêu. Ví dụ rõ nhất là việc Facebook hiện nay đang bão hòa do thế hệ Gen Z chuộng dùng Tiktok hơn.
  • Thay đổi nhu cầu của nhóm khách hàng do sự thay đổi của xã hội. Ví dụ như việc số người sử dụng thuốc lá hiện nay đã giảm so với trước đây rõ rệt.

Phân tích SWOT doanh nghiệp để xây dựng chiến lược phù hợp 

Phân tích SWOT giúp bạn hiểu về doanh nghiệp và xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp

Để có thể đưa ra một chiến lược hiệu quả thì việc phân tích SWOT là việc phải làm với mọi doanh nghiệp. SWOT là viết tắt của 4 yếu tố: Điểm mạnh – Điểm yếu – Cơ hội – Thách thức.

Tại sao Vingroup lại tham gia thị trường ô tô điện và rút khỏi thị trường điện thoại di động ? Tại sao Bách Hóa xanh lại tham gia thị trường xe đạp điện ? Thaco Group tham gia thị trường bán lẻ ?…

Các doanh nghiệp khi tham gia vào một lĩnh vực mới đều xét đến lợi thế cạnh tranh. Để xây dựng được lợi thế cạnh tranh họ phải nắm rõ được nguồn lực của doanh nghiệp. Bạn có thể chia doanh nghiệp thành một chuỗi gồm các thành phần: Cơ sở hạ tầng, Nguồn nhân lực, Thu mua, Công nghệ, Logistic đầu vào, Logistic đầu ra, Vận hành, Marketing và bán hàng, Dịch vụ sau bán hàng theo lý thuyết của Michael E.Porter.

Sau khi xác định được SWOT của doanh nghiệp và xây dựng được lợi thế của mình, bạn cần kết hợp với hiểu biết về thị trường ngành để có những bước đi phù hợp.

Một số tư duy chiến lược dành cho dân khởi nghiệp

  • Nếu bạn đang chuẩn bị tham gia vào một thị trường bão hòa hay suy thoái thì hãy suy nghĩ lại. Tiềm lực của bạn có đủ lớn để cạnh tranh không? Rủi ro lắm đấy ! Nhưng nếu có những lợi thế nhất định như tài chính hùng hậu, kinh nghiệm lâu năm hay sự sáng tạo, bạn có thể xây dựng chiến lược cá lớn nuốt cá bé hoặc thị trường ngách.
  • Ở thị trường mới nổi và phân mảnh sẽ là mảnh đất khá tốt cho các doanh nghiệp phát triển. Sự cạnh tranh, rào cản xâm nhập thị trường sẽ ít hơn. Cơ hội để thống nhất thị trường sẽ chia đều cho mọi doanh nghiệp đặc biệt là những doanh nghiệp có sự tập trung và sáng tạo. Hãy xét đến thế mạnh của mình và lợi thế nào sẽ giúp doanh nghiệp có thể vươn lên dẫn đầu thị trường.
  • Đối với thị trường chưa hình thành, sẽ rất khó để một doanh nghiệp nhìn ra và tạo nên nó. Phần thưởng sẽ là một đại dương xanh vô cùng rộng lớn với lợi nhuận cao và được khách hàng nhớ đến. Thông thường các doanh nghiệp đi đầu sẽ phải có nguồn lực đủ lớn để tạo nên thị trường. Chi phí tạo sản phẩm, chi phí Marketing, chi phí cải tiến,… không hề nhỏ. Đây sẽ không phải là thị trường dành cho những tay mơ.

Xu hướng online trong quá trình xây dựng chiến lược kinh doanh

Kinh doanh online đang trở thành một xu hướng tất yếu

Đối với xu hướng hiện nay thì việc chuyển đổi số hay kinh doanh online là một điều tất yếu. Vì vậy chiến lược hiệu quả của các doanh nghiệp không thể bỏ qua chiến lược online. Hiện nay có rất nhiều nền tảng online như: Website, Facebook, Zalo, Youtube, Tiktok, … Mỗi nền tảng đều có một thế mạnh riêng. Vì vậy khi triển khai hệ thống online hay chuyển đổi số, bạn cần tập trung vào những kênh mang lại hiệu quả và phối hợp chúng một cách đồng bộ.

Momo, Grab, Foody, Lazada,… đang là những ứng dụng rất thành công trong kinh doanh online. Các siêu thị điện máy hay hàng tiêu dùng cũng đang chuyển đổi số một cách nhanh chóng trong mùa dịch. Các ứng dụng chăm sóc khách hàng một cách tự động như: SMS marketing, Email Marketing, Chatbot, Remarketing… đang nở rộ giúp ích việc chăm sóc nhiều khách hàng một lúc. Hãy chuẩn bị sẵn sàng cho việc chuyển đổi số để đón đầu tương lai.

—  Tác giả: Thịnh Lương —

Open End Join Stock Company ( Open End., JSC)

 Hotline 1: 0789.687.494 – Mr. Thnh
 Hotline 2: 0973.496.550 – Mrs. Hnh
 Email: Business01@openend.vn
 Website: https://openendgarden.com/
 Đa ch: Tng 14, toàn nhà HM Tower, 412 Nguyn Th Minh Khai, P.5, Q.3, TP. HCM
 Văn phòng qun 7: Lô A17, Đường D1, Khu nhà Phú M, P.Phú M, Q.7, TP.HCM

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *